W JAKI SPOSÓB CZYTANIE BAJEK WPŁYWA NA ROZWÓJ DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM?

 

Wiek przedszkolny jest bardzo ważny w życiu dziecka. Jest to okres, w którym kształtują się nawyki, procesy uczuciowe i umysłowe, cechy charakteru oraz osobowości. Właśnie w tym wieku naszą rolą, czyli rolą rodziców i nauczycieli, jest pomóc dziecku w kształtowaniu i rozwijaniu tych procesów. Nieocenione jest czytanie dzieciom bajek, które niesie z sobą bogate i wszechstronne oddziaływanie na rozwój we wszystkich jego aspektach. Rodzice czytając dzieciom bajki, dostarczają im wielu przeżyć i wrażeń. Dzieci na swój sposób przeżywają stany emocjonalne, które są niezbędne do ich prawidłowego rozwoju. Po przeczytaniu bajki, bardzo ważna jest rozmowa z dzieckiem na temat przeczytanego tekstu. Dzieci rozmawiają o swoich ulubionych bohaterach, o ich przygodach i cieszą się, że udało im się pokonać trudności. Emocje, które towarzyszą słuchaniu bajek rozwijają wrażliwość, zdolność do empatii, uczą rozróżniania dobra od zła oraz kształtują pozytywne postawy moralne. Czytanie bajek razem z dzieckiem to fantastyczny budulec więzi rodzica z małym czytelnikiem- stają się one bliskie, serdeczne i zażyłe. To także okazja dla rodziców na poznanie dziecka, zrozumienie jego sposobu patrzenia na świat, dotarcie do jego wnętrza. To również doskonały pretekst do rozmów o życiu i o tym, co ważne, a co nieco mniej. Bajki uczą dzieci reguł panujących w społeczeństwie. Pokazują wzorce zachowania. Kształtuje postawy społeczne; szacunek do siebie i innych, lojalność czy przyjaźń. Wpływa na zachowanie i myślenie, buduje światopogląd i pielęgnuje wartości moralne. Pomaga zrozumieć świat i siebie. Zaszczepia optymizm i wiarę w to, że będzie dobrze- wystarczy pokonać przeszkody, nie uciekając od nich. Bajki rozwijają wyobraźnię u dzieci, która pozwala na zrozumienie świata i ludzi. Dobrze rozwinięta wyobraźnia zaowocuje w dorosłym życiu kreatywnością w rozwiązywaniu trudnych sytuacji. Dzieci uwielbiają bajki, których bohaterami są zwierzęta posiadające ludzkie cechy. Mogą w ten sposób przenosić swoje wyobrażenie bohatera w świat twórczości plastycznej, malując, wycinając, lepiąc ulubionego bohatera. Dzięki temu rozwija się również myślenie u dziecka. Bajki wzbogacają wiedzę ogólną i słownictwo dziecka, co ułatwia mu start w szkole.

Wskazówki dla rodziców, w jaki sposób czytać dziecku bajkę?

• Dobrą porą na czytanie bajki jest wieczór przed snem. Czas czytania powinien uzależniony być od uwagi dziecka. Początkowo może być krótki a potem można go stopniowo wydłużać. Zaleca się czytanie dzieciom 20 minut dziennie.
• Czytanie ma się dziecku kojarzyć z radością, z czymś czego nie może się doczekać. Nie może być karą ani przymusem.
• Bajka powinna być dostosowana do wieku dziecka.
• Jeśli dziecko chce, można i warto wielokrotnie czytać tę samą bajkę.
• Należy pozwolić dziecku na zadawanie pytań, na rozmowy zainspirowane tekstem- ta część głośnego czytania najbardziej rozwija intelekt i wrażliwość dziecka.

Co daje wspólne czytanie bajek dziecku?

• Buduje mocną więź między dorosłym a dzieckiem
• Wzmacnia samo uznanie dziecka
• Zapewnia emocjonalny rozwój dziecka
• Uczy myślenia, poprawia koncentrację
• Pomaga w zrozumieniu ludzi, świata i siebie
• Daje siłę do pokonywania trudności życiowych, wielu pokus i zagrożeń
• Niezwykle stymuluje rozwój mózgu
• Rozbudowuje zainteresowania, rozwija wyobraźnię
• Stymuluje rozwój emocjonalny, rozwija wrażliwość i empatię
• Uczy wartości moralnych, wpływa na zmianę postaw
• Sprzyja szybszemu samodzielnemu mówieniu, a później pisaniu i czytaniu
• Kształtuje na całe życie nawyk czytania i zdobywania wiedzy
• Chroni przed uzależnieniem od telewizji, komputerów, telefonów

Codzienne głośne czytanie dzieciom jest dziś ważniejsze niż było kiedykolwiek w przeszłości. Świat jest coraz bardziej skomplikowany, lawinowo przyrasta ilość informacji, podawanej przez radio czy telewizję. Żyjemy w cywilizacji telewizyjnej, w której wychowują się nasze dzieci. Badania naukowe wykazują szkodliwość nadmiernego oglądania przez nie telewizji. Telewizja nie rozwija u dzieci myślenia, wiele programów wywołuje lęki i niepokój oraz znieczula na agresję. Dlatego też codzienne głośne czytanie jest szczepionką przeciwko wielu niepożądanym wpływom i zagrożeniom dla umysłu i psychiki dziecka ze strony współczesnej cywilizacji. Wpływ bajek, baśni, czy opowiadań na rozwój dziecka ma ogromne znaczenie. Język literatury dla przedszkolaka, który słysząc na co dzień  jedynie język potoczny, jest tajemniczym szyfrem, kodem dostępu do innego magicznego świata. Dziecko w baśniowym świecie może odnaleźć to, co napawa je niepokojem. Dziecko przeważnie utożsamia się z postacią głównego bohatera; towarzyszy mu w wędrówce, razem z nim przeżywa radość, strach, smutek czy ból, nawiązuje przyjaźnie, stawia czoła wrogom, podejmuje wyzwania, odpoczywa i bawi się. Dzięki tej identyfikacji zapoznaje się z całą gamą emocji, uczuć i postaw. Uczy się zachowań społecznie akceptowanych oraz tych, które są potępiane, form ekspresji, emocji, sposobów reagowania w trudnych sytuacjach oraz zaspokajania różnych potrzeb. Bajki to najbliższe dziecku utwory, w których świat realny miesza się  z fantastycznym i razem tworzą zrozumiałą rzeczywistość. W świecie bajek można spotkać przyjaciół, przeżyć wspaniałe przygody a przede wszystkim pozbyć się lęku. Rozwiązywanie trudnych emocjonalnie sytuacji może okazać się- dzięki bajkom- przyjemne a nawet radosne. Taką rolę pełnią bajki terapeutyczne, które pozwolą bez lęku spojrzeć na swoje problemy i uczą jak pomagać sobie samemu w trudnych sytuacjach. W bajkach tych śledząc losy wykreowanych przez dzieci bohaterów, możemy zrozumieć, co dzieci przeżywają, jakie emocje im towarzyszą. Ponadto w ten sposób dzieci tworzą własny system norm i zasad, rozszerzają samoświadomość.

 

Jak radzić sobie z emocjami?

Często dzieci w wieku przedszkolnym miewają napady agresji. Można takie zachowanie malucha tłumaczyć buntem, który jest normalnym etapem rozwoju albo wziąć towarzyszące dziecku emocje pod lupę i się im przyjrzeć, zastanowić się, jakie jest ich podłoże.

Nazwij emocje

To jeden z podstawowych ruchów, ponieważ, żeby za­­cząć działać trzeba ­dowiedzieć się, co czuje nasze dziecko. Nie zawsze jednak jest w stanie nam powiedzieć, więc dobrą praktyką jest pomoc w nazewnictwie uczuć. Podczas rozmowy z maluchem dopytuj, np. „smutno Ci było, kiedy wyjeżdżaliśmy od babci, prawda?”, „przestraszyłeś się psa sąsiada, co?” czy „rozgniewał Cię kolega, tak?”. Przedszkolakowi łatwiej będzie zrozumieć swoje emocje, jeśli zostaną one nazwane. Nie zadawaj jednak zbyt trudnych i rozbudowanych pytań, dlatego że może to przytłoczyć malucha.

Nawiązuj do własnych przeżyć

Jest to dobry sposób, żeby zdobywać zaufanie dziecka, ponieważ troskliwe „wiem, co czujesz” nie zawsze jest wystarczające. Opowiedz maluchowi o sytuacjach, które miały miejsce w przeszłości oraz o uczuciach, które Ci wtedy towarzyszyły. Twoja opowieść pomoże dziecku zrozumieć, że to, co aktualnie przeżywa, jest całkowicie normalne i każdy kiedyś tego doświadczył. Poza tym świadomość, że mama czy tata dali radę w podobnej sytuacji dodaje przedszkolakowi otuchy.

Nie generuj strachu 

Często, gdy rodzice nie mogą zapanować nad zachowaniem dziecka, szczególnie w miejscach publicznych sięgają po strach jako narzędzie mające na celu uspokojenie go. Padają niemiłe wyrażenie np. „jeśli nie przestaniesz płakać, pan przyjdzie i Cię zabierze”. W wielu przypadkach osiągany jest jednak odwrotny efekt. Pamiętajmy więc, żeby zapanować najpierw nad swoimi emocjami, a później dopiero starać się opanować postawę dziecka. Tym bardziej że przykre słowa kierowane do malucha pobudzają negatywne emocje i lęk.

Wycisz dziecko

Na zachowanie przedszkolaka wpływa wiele bodźców, które przekładają się na uczucia, a te często gromadzą się przez cały dzień i w końcu uchodzą. Stąd bierze się histeria, łzy czy gniew. Warto więc zadbać o aktywność, która pomoże dziecku wyładować emocje. Może być to rodzinna wycieczka rowerowa, długi spacer czy wizyta na basenie. Unikajmy nadmiernego grania na komputerze, spędzania czasu z telefonem w ręce czy oglądania telewizji. 

Zadbaj o równość

Świadomość, że rodzice są obok i pomogą stawić czoła każdej sytuacji, daje na­­prawdę dużo. Ważne jest jednak to, żeby dziecko było tego świadome. Traktuj je na równym sobie poziomie, nie patrz na nie z góry. Dzieci rozumieją więcej, niż nam się wydaje i chcą być traktowane na równi z dorosłymi, jak pełnowartościowi ludzie, a nie jak maluchy, które mają tylko nakazy i zakazy.

Po prostu kochaj 

Przytulenie potrafi być lekiem na całe zło, ale tylko w sytuacji, gdy dziecko sobie tego życzy. Nie naruszaj granic malucha i poczekaj, aż samo wpadnie w Twoje ramiona. Oczywiście warto wykonać pierwszy krok i zachęcić do bliskości, ponieważ daje ona poczucie bezpieczeństwa i miłości.

 

 

 

 

Dlaczego warto rozmawiać z dzieckiem- siła codziennych rozmów

 

W natłoku codziennych obowiązków łatwo zapomnieć, jak ogromne znaczenie mają zwykłe rozmowy z dzieckiem. Nie chodzi tu o długie pogadanki czy nauczanie, ale o krótkie, naturalne momenty.

Rozmowa to dla dziecka nie tylko sposób na poznanie świata, ale przede wszystkim budowanie więzi. Kiedy dorosły z uwagą słucha i reaguje na słowa dziecka, pokazuje mu, że jest ważne, mądre i kochane. To właśnie z takich codziennych wymian rodzi się zaufanie i pewność siebie.

Rozmowa:

• To bliskość- dla dziecka rozmowa z rodzicem to dowód miłości i zainteresowania .Gdy mama lub tata słucha z uwagą, dziecko czuje się ważne i akceptowane. To właśnie dzięki codziennym rozmowom tworzy się poczucie bezpieczeństwa i zaufania, które jest fundamentem relacji rodzinnych.
• Wspiera rozwój mowy i myślenia- dziecko, które słucha i rozmawia, rozwija zasób słownictwa, uczy się budować zdania, rozumieć związki przyczynowo- skutkowe i wyrażać emocje w sposób akceptowalny społecznie.
• Uczy rozumienia emocji- dziecko nie zawsze potrafi nazwać to, co czuje. Dzięki rozmowie z dorosłym może nauczyć się rozpoznawać i nazywać emocje, co ma ogromny wpływ na jego rozwój emocjonalny. Rozmowy o uczuciach uczą empatii, pomagają w relacjach z rówieśnikami o kształtują zdolności do współodczuwania.
• Rozwija ciekawość i samodzielne myślenie- dzieci mają w sobie ogromną ciekawość świata. Zadawanie pytań to ich sposób na poznawanie rzeczywistości. Ważne by nie zbywać dziecka, lecz wspólnie z nim poszukać odpowiedzi, nawet jeśli nie znamy jej od razu. Takie podejście uczy dziecko, że warto pytać, szukać i myśleć samodzielnie.

 

Nie trzeba organizować specjalnego czasu na rozmowy. Wystarczy kilka chwil podczas codziennych czynności – drogi do przedszkola, wspólnego posiłku czy wieczornego czytania książki. Warto wtedy odłożyć telefon, spojrzeć dziecku w oczy i po prostu być obecnym.

W przedszkolu dzieci uczą się, jak opowiadać o swoich przeżyciach, jak słuchać innych i jak wyrażać emocje słowami. Warto te umiejętności wspierać także w domu.

Proste pytania, które budują więź :

• „ Co dziś sprawiło ci radość?”
• „ Z kim się dziś dobrze bawiłeś?”
• „ Czy cos Cię zmartwiło?”

Takie pytania zachęcają do opowiadania a przy okazji pomagają dziecku rozumieć siebie i innych.

Dzieci uczą się poprzez naśladowanie dorosłych. Kiedy rodzic słucha z szacunkiem, nie przerywa, nie ocenia, pokazuje wzorzec dobrej komunikacji. To zaprocentuje w przyszłości- dziecko nauczy się wyrażać swoje myśli  i emocje w sposób spokojny, otwarty i szczery.

Drodzy Rodzice rozmawiajcie ze swoimi dziećmi jak najczęściej – najważniejsze, by dziecko czuło, że jego głos jest słyszany. Kilka minut uwagi każdego dnia to najlepszy prezent, jaki możemy mu dać .

 

Dlaczego nie powinniśmy spełniać wszystkich zachcianek naszych dzieci?

Każdego dnia staracie się dawać swoim dzieciom to, co najlepsze – miłość, opiekę, bezpieczeństwo. Jednak w tej pięknej trosce łatwo popełnić błąd, który może niepostrzeżenie zaszkodzić rozwojowi Waszego przedszkolaka. Tym błędem jest spełnianie wszystkich pragnień dziecka od razu, bez nauki cierpliwości i wyczekiwania.

Dlaczego samokontrola jest tak ważna?

Samokontrola to umiejętność panowania nad emocjami i impulsami. Dla dziecka oznacza to np. Zdolność poczekania na swoją kolej, odłożenia przyjemności w czasie czy radzenia sobie z frustracją. To także pierwszy krok do budowania odporności psychicznej, cierpliwości i wewnętrznej równowagi – cech, które w przyszłości pomogą im osiągać cele i odnosić sukcesy.

Jak wspierać rozwój samokontroli u przedszkolaka?

Dzieci w wieku przedszkolnym naturalnie chcą wszystkiego „na już”. Gdy czegoś im odmówimy lub każemy poczekać, często reagują gniewem lub płaczem. To normalne! Właśnie w takich momentach warto pokazywać dziecku, że odraczanie przyjemności jest czymś dobrym i potrzebnym.

Proste, codzienne sytuacje uczą samokontroli:

• „Obejrzysz bajkę, gdy posprzątasz zabawki.”

• „Dostaniesz ciasteczko po obiedzie.”

• „Możesz dostać dwa cukierki, jeśli poczekasz do powrotu do domu, albo jednego – ale już teraz.”

Tego rodzaju zasady pomagają dzieciom zrozumieć, że nie zawsze wszystko dostajemy od razu – a czekanie i wysiłek często przynoszą większą nagrodę.

Czym grozi spełnianie wszystkich zachcianek?

Dziecko, które zawsze dostaje to, czego chce, uczy się, że nie musi czekać, starać się ani rezygnować z niczego. W przyszłości może mieć trudności z radzeniem sobie z niepowodzeniami, frustracją czy brakiem natychmiastowej nagrody za wysiłek. Może też szybciej tracić zainteresowanie działaniami, które wymagają cierpliwości i wytrwałości.

Jean-Jacques Rousseau już dawno temu zauważył:

„Czy znacie najpewniejszy sposób na unieszczęśliwienie dziecka? Przyzwyczajajcie je do tego, że wszystko dostaje!”

Wychowujmy dzieci z myślą o ich przyszłości

Pamiętajmy – nie chodzi o to, by dzieciom odmawiać wszystkiego, ale o to, by nauczyć je czekania, doceniania wysiłku i radości z osiągnięcia celu. Każda chwila, kiedy przedszkolak uczy się cierpliwości, jest inwestycją w jego szczęśliwe, spełnione życie.